Twee buren, dezelfde straat, dezelfde kabel in de grond, hetzelfde pakket. De één krijgt deze maand een envelop met een bedrag dat elk jaar een stukje omhoog kroop. De ander krijgt een doos met een cadeaubon erin en betaalt het eerste jaar tien euro per maand minder. Het verschil zit niet in het product. Het zit in hoe lang je al klant bent.
De Consumentenbond stelde eind augustus vast dat DELTA, KPN, Odido en VodafoneZiggo niet ingaan op de oproep om alle klanten hetzelfde te laten betalen. Klanten die sinds 2020 bij KPN, Odido of VodafoneZiggo zitten, betalen volgens de bond 25 tot 30 procent meer dan toen ze tekenden. Concreet: wie begin 2022 bij KPN het goedkoopste internet afsloot voor 42,50 euro per maand, zit nu op 51,86 euro. In de laatste actieperiode kon een nieuwe klant hetzelfde abonnement krijgen voor 35 euro in het eerste jaar; in het tweede jaar geldt de standaardprijs van 45 euro.
Waar het verschil precies ontstaat
Er zijn drie momenten waarop het uit elkaar loopt, en ze werken los van elkaar. Bij de instap: welkomstkortingen, cadeaubonnen, spelconsoles en televisies voor de nieuwe klant. Bij de verlenging: wie een verlengaanbod klakkeloos accepteert, krijgt niet dezelfde korting als wie aangeeft te willen vertrekken. Telecomexpert Jean-Paul Würsten van Overstappen.nl zegt tegenover Totaal TV dat de retentieafdeling vaak meer ruimte heeft dan de gewone klantenservice. En bij een wijziging: de ESPN-toevoeging bij Ziggo wordt voor klanten met een lopend contract van twaalf of 24 maanden tijdelijk gecompenseerd, terwijl contractvrije klanten de verhoging van 2,50 euro wél betalen.
Bij DELTA speelt hetzelfde per 7 september: Basis TV wordt 2,50 euro per maand duurder door de toevoeging van ESPN 1 tot en met 4, en wie bezwaar maakt kan overstappen naar het coulance-abonnement Basis TV Compact zonder die zenders en zonder die verhoging. Dat is geen technische wijziging maar een prijsdifferentiatie met een opt-out die je zelf moet aanvragen.
Die 25 tot 30 procent is minder schokkend dan hij klinkt
Hier moeten we onze eigen kant tegenspreken, want wij vinden de prijsongelijkheid onverdedigbaar en dat maakt het verleidelijk om het scherpste getal te herhalen. Totaal TV zet er terecht bij dat de inflatie in dezelfde periode ruim 20 procent bedroeg. Een abonnement dat 25 tot 30 procent duurder werd, is in reële termen dus een paar procent duurder geworden, niet een derde. Wie dat weglaat, verkoopt indexatie als woekerprijs, en dan is DELTA’s verweer dat “het gebruikelijk is om de prijs te indexeren” ineens niet eens onredelijk.
Het echte probleem staat los van dat getal en is scherper: de nieuwe klant betaalt na afloop van de actie 45 euro voor hetzelfde abonnement waar de trouwe klant 51,86 voor betaalt, en in het actiejaar zelfs 35. Dat verschil is geen inflatie, dat is een prijs die afhangt van hoe waarschijnlijk het is dat je wegloopt. Precies dezelfde logica zagen we bij spaarpunten die stilletjes minder waard werden: de klant die blijft, betaalt voor de klant die dreigt te vertrekken.
Kleine providers laten zien dat het gewoon kan
TriNed en Freedom Internet hanteren volgens de Consumentenbond het uitgangspunt dat alle klanten op hetzelfde netwerk na de actieperiode hetzelfde tarief betalen. Dat is de meest bruikbare bevinding uit dit hele dossier, want het haalt het argument onderuit dat prijsdifferentiatie nodig is om te overleven in deze markt. Het gaat om providers zonder eigen netwerk, die hun klanten op datzelfde netwerk na de actieperiode allemaal hetzelfde laten betalen.
De Autoriteit Consument & Markt gaat erop toezien dat providers hun klanten jaarlijks actief informeren over hun contractstatus en het voordeligste tarief. Directeur Sandra Molenaar van de Consumentenbond noemt dat “een mooie eerste stap”, maar legt daarmee volgens haar het probleem bij de consument. Dat is een eerlijke lezing: een brief is geen prijs.
Het actietarief op de site van je eigen provider is je enige onderhandelingsargument
Pak vanavond je laatste factuur erbij en zoek op de site van je eigen provider het huidige actietarief op voor exact hetzelfde pakket. Staat daar een lager bedrag dan op je factuur, dan heb je het enige onderhandelingsargument dat werkt. Bel niet de klantenservice maar vraag expliciet naar de afdeling die opzeggingen behandelt, en noem het bedrag dat je zelf hebt gevonden. Ben je DELTA-klant met Basis TV, kijk dan ook of Basis TV Compact voor jou volstaat voordat de wijziging ingaat.
Komt die wet er, of blijft het bij een jaarlijkse brief?
De Consumentenbond wil dat de politiek prijsverschillen tussen nieuwe en bestaande klanten wettelijk verbiedt; de vier grote providers hebben duidelijk gemaakt dat ze het vrijwillig niet doen. Het eerstvolgende toetsmoment is de informatieplicht van de ACM: als die brieven volgend jaar rondgaan en de gemiddelde prijs voor langzittende klanten daarna niet daalt, is bewezen dat informeren niet hetzelfde is als corrigeren. Wie ondertussen een nieuw toestel uitzoekt, vindt de rest van de afwegingen in onze keuzehulp voor een tv in 2026 en in het stuk over formaat kiezen op kijkafstand.
Twijfel je welke TV je moet kiezen?
Doe de gratis TV-keuzehulp en ontvang in een paar minuten een advies op maat — afgestemd op je kamer, kijkafstand en wat je vooral kijkt.
Start de TV-keuzehulp
